1. Trang chủ >
  2. Giáo Dục - Đào Tạo >
  3. Cao đẳng - Đại học >

Bản chất của tài chính

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.75 MB, 205 trang )


Chương 12: Tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
157
CHƯƠNG XII: TÀI CHÍNH, TÍN DỤNG, NGÂN HÀNG VÀ LƯU THÔNG TIỀN TỆ TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ
NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU SINH VIÊN CẦN NẮM VỮNG
Nắm được các khái niệm và bản chất đặc điểm của tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Thông qua các chức năng, vai trò của tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ nắm được cơ sở của chính sách tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ ở nước ta hiện
nay. Nắm được phương hướng tiếp tục đổi mới chính sách tài chính, tín dụng, ngân hàng và
lưu thơng tiền tệ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
NỘI DUNG
12.1. TÀI CHÍNH TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI 12.1.1. Bản chất, chức năng và vai trò của tài chính
Tài chính là hệ thống quan hệ kinh tế nhất định biểu hiện trong việc hình thành, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ của nền kinh tế quốc dân nhằm xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội.

12.1.1.1. Bản chất của tài chính


Tài chính là một phạm trù kinh tế gắn với sản xuất hàng hoá, tiền tệ và nhà nước, phản ánh quan hệ xã hội trong việc phân phối giá trị tổng sản phẩm xã hội, là quan hệ phân phối dưới hình
thái tiền tệ. Trong thời kỳ q độ ở nước ta, bản chất tài chính có sự biểu hiện rất phức tạp, phản ánh
mối quan hệ về mặt lợi ích giữa các thành phần kinh tế trong lĩnh vực phân phối. Hiện nay ở nước ta, bản chất của tài chính biểu hiện qua các nhóm quan hệ dưới đây:
Nhóm các quan hệ tài chính giữa các doanh nghiệp, dân cư, các tổ chức xã hội với Nhà nước: Đây là nhóm quan hệ phản ánh quá trình tập trung của cải dưới hình thức tiền tệ đảm bảo
cho các hoạt động của Nhà nước. Trong mối quan hệ này, giá trị dịch chuyển theo hai chiều: từ dân doanh nghiệp, dân cư, các tổ chức… vào tay Nhà nước và từ ngân sách nhà nước xuống
bên dưới.
Nhóm các quan hệ tài chính giữa các doanh nghiệp, tổ chức - xã hội, dân cư với hệ thống ngân hàng:
Trong thời kỳ quá độ, hệ thống các ngân hàng, các tổ chức tín dụng ngày càng giữ vị trí quan trọng trong việc tài trợ cho các hoạt động xã hội nói chung, sản xuất kinh doanh nói riêng.
Chương 12: Tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
158
Đặc biệt, hệ thống ngân hàng, tổ chức tín dụng nhà nước sẽ tạo đà phát triển mạnh mối quan hệ tài chính giữa các doanh nghiệp, các tổ chức và dân cư với ngân hàng.
Nhóm các quan hệ tài chính giữa các chủ thể kinh tế với nhau trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Đây là mối quan hệ thực hiện sự mua, bán các quỹ tiền tệ tồn tại dưới các hình thức khác nhau. Các quan hệ này được sử dụng ngày càng mở rộng nhằm phát huy tối đa mọi nguồn
lực tài chính trong xã hội. Tham gia vào thị trường tài chính có mặt hầu hết các chủ thể kinh tế trong xã hội.
Nhóm các quan hệ tài chính trong nội bộ mỗi chủ thể doanh nghiệp, tổ chức xã hội, dân cư…
Biểu hiện của quan hệ này là sự dịch chuyển của giá trị trong quá trình hoạt động của mỗi tổ chức như việc chi trả lương thưởng cho viên chức, công nhân, người lao động; các khoản thu về
tiền phạt do vi phạm hợp đồng, vi phạm vật chất; hay việc cấp phát vốn, phân phối, điều hòa vốn; phân phối thu nhập giữa các thành viên trong nội bộ tổ chức…
Tóm lại, bản chất của tài chính trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta cần phản ánh bản chất nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và bản chất Nhà nước của dân,
do dân, vì dân. 12.1.1.2. Chức năng của tài chính
Tài chính có hai chức năng cơ bản là chức năng phân phối và giám đốc bằng đồng tiền: + Chức năng phân phối: là chức năng trọng yếu của tài chính
Đối tượng phân phối là giá trị tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân. Mục đích phân phối là hình thành các quỹ tiền tệ và sử dụng các quỹ tiền tệ phục vụ cho
quá trình tái sản xuất cá biệt và tái sản xuất xã hội. Hình thức phân phối bao gồm phân phối lần đầu và phân phối lại.
Kết quả của phân phối lần đầu hình thành các quỹ tiền tệ như: quỹ bù đắp tư liệu sản xuất khấu hao tài sản cố định, mua nguyên vật liệu, làm nghĩa vụ với nhà nước thuế, bảo hiểm xã
hội,…, thu nhập thuần tuý tiền lương, lợi nhuận. Phân phối lại: hình thức chủ yếu là thuế các loại, các khoản chi của ngân sách, các quỹ bảo
hiểm,…nhằm phục vụ quá trình tái sản xuất xã hội, thực hiện công bằng xã hội. + Chức năng giám đốc: giám đốc của tài chính kiểm tra, giám sát bằng đồng tiền các hoạt
động sản xuất kinh doanh. Cơ sở của chức năng giám đốc là sự thống nhất giữa sự vận động của các quỹ tiền tệ với q trình hoạt động kinh tế - xã hội. Thơng qua sự vận động của quỹ tiền tệ,
người ta có thể biết được tình hình hoạt động đó để có giải pháp điều chỉnh.
Mục đích bảo đảm cho hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả và đúng hướng, sử dụng hợp lý và hiệu quả các nguồn lực của xã hội.
Phương thức tiến hành có thể thường xuyên, định kỳ hay đột xuất.
Chương 12: Tài chính, tín dụng, ngân hàng và lưu thông tiền tệ trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam
159
Phạm vi ở tất cả các khâu của quá trình tái sản xuất. Phân phối và giám đốc là các chức năng cơ bản của tài chính, là biểu hiện của hai mặt gắn
bó chặt chẽ với nhau, thơng qua đó các chủ thể vận dụng để sử dụng tài chính như cơng cụ quan trọng phục vụ mục đích đề ra.

12.1.1.3. Vai trò của tài chính trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở Việt Nam:


Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.pdf) (205 trang)

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×