1. Trang chủ >
  2. Giáo Dục - Đào Tạo >
  3. Cao đẳng - Đại học >

Đối tượng của kinh tế học giáo dục

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.24 MB, 130 trang )


17

CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU


KINH TẾ HỌC GIÁO DỤC

1. Đối tượng của kinh tế học giáo dục


Trong những năm sau thế chiến thứ hai, khoa học công nghệ đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Nhờ có hệ thống giáo dục, thời gian ứng dụng tiến bộ khoa
học vào sản xuất chỉ còn một phần ba. Đứng trước sự đổi mới thiết bị và quy trình cơng nghệ trong sản xuất, người lao động cấn phải được đào tạo về trình độ văn hố và
chun mơn cao để họ có thể thích ứng nhanh chóng với việc thay đổi nghề nghiệp và kỹ thuật sản xuất hiện đại. Giáo dục đã tác động trực tiếp đến sản xuất thông qua việc
nâng cao số lượng và chất lượng những người lao động cũng như số lượng và chất lượng các ngành nghề chuyên môn. Đồng thời, giáo dục cũng tác động gián tiếp đến
sản xuất xã hội thông qua việc tạo ra các điều kiện nâng cao trình độ sáng kiến, sáng tạo của nhân dân và tạo ra các nhà khoa học, các cán bộ quản lý và các kỹ thuật viên...
sản xuất không thể phát triển được nếu thiếu sự phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ. Khoa học công nghệ không phát triển được nếu nguồn nhân lực không
được giáo dục đào tạo một cách chu đáo. Giáo dục muốn phát triển cũng cần có nền kinh tế phát triển với những chi phí thoả đáng. Trong điều kiện mới đó, giáo dục thực
sự trở thành nhân tố thúc đẩy sự phát triển kinh tế và khoa học kỹ thuật, và là một yếu tố cấu thành quá trình tái sản xuất xã hội thao công thức: khoa học - giáo dục - kỹ
thuật - sản xuất.
Nhiều nhà kinh tế học, giáo dục học và xã hội học ở các nước bắt đầu chú ý đến mối quan hệ giữa kinh tế với giáo dục, sự tác động của kinh tế đối với chất lượng và
hiệu quả của giáo dục cũng như những ảnh hưởng của giáo dục đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của cá nhân. Nhiều vấn đề lý luận
và thực tiễn đặt ra đối với sự phát triển của lý luận kinh tế và giáo dục. Chẳng hạn, làm thế nào xác định được hiệu quả kinh tế - xã hội của các hoạt động giáo dục; các hoạt
động giáo dục đóng góp như thế nào vào mức tăng trưởng kinh tế - xã hội của cộng đồng; mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và sự phát triển giáo dục; đầu tư và sử
dụng nguồn vốn đầu tư phát triển giáo dục như thế nào cho có hiệu quả;... Những đòi hỏi của lý luận và thực tiễn trên đã làm xuất hiện một lĩnh vực khoa học mới: Kinh tế
học giáo dục.
Sự phát triển của giáo dục cuối những năm 1960, đầu những năm 1970 đòi hỏi phải xem xét một cách tỷ mỹ hơn quá trình đào tạo ở cả hai phương diện tổ chức sư
phạm và kinh tế - xã hội. Chẳng hạn, q trình đào tạo khơng thể hiểu một cách đơn giản là hoạt động của giáo viên và học sinh. Quá trình này cần phải hiểu một cách rộng
và đầy đủ ở tất cả các phương diện để thực hiện được nó. Đặc biệt là những tác động
18
của yếu tố đầu tư tài chính và cơ sở vật chất. Vì thế, bên cạnh việc tiến hành các hoạt động giáo dục cũng cần tính đến các khía cạnh kinh tế của hoạt động này như cung cấp
cho nhà trường tài sản và thiết bị học tập, nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, số học sinh trong một lớp học, hệ thống quản lý hợp lý... Việc nâng cao hiệu quả q
trình đào tạo đòi hỏi khơng thể không nghiên cứu các mặt kinh tế của quá trình đào tạo.
Mặt kinh tế của giáo dục còn thể hiện ở tính hai mặt của con người trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Con người vừa là mục tiêu của sự phát triển kinh tế -
xã hội, người được hưởng lợi ích của sự phát triển kinh tế. Phát triển kinh tế nhằm đem lại sự ấm no hạnh phúc cho con người, cho thu nhập, tuổi thọ, trình độ học vấn được
nâng cao, sự bình đẳng xã hội được đảm bảo. Mục tiêu của sự phát triển kinh tế - xã hội là phát triển người, làm cho mỗi người được phát triển tự do và tồn diện những
khả năng vốn có của mình. Con người không chỉ là mục tiêu của sự phát triển mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội.
Như vậy, kinh tế học giáo dục được ra đời trên những cơ sở mở rộng phạm vi nghiên cứu những quy luật kinh tế trong lĩnh vực giáo dục, nhằm đáp ứng những nhu
cầu của đời sống xã hội. Đó là:
- Nhu cầu của thực tiễn đòi hỏi phải làm sáng tỏ ý nghĩa kinh tế - xã hội của quá trình đào tạo. Vai trò của giáo dục - đào tạo đối với việc phát triển kinh tế xã hội và
nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân. Giải quyết vấn đề này đòi hỏi phải xác định được mối tương quan giữa việc đầu tư vào giáo dục - đào tạo với những tiến bộ về
kinh tế - xã hội, trên cơ sở xây dựng những chính sách đấu tư cũng như việc phân bổ các nguồn vốn đầu tư phát triển giáo dục - đào tạo như thế nào cho phù hợp với điều
kiện kinh tế - xã hội của đất nước và địa phương.
- Vấn đề tổ chức các hoạt động sư phạm như thế nào để mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao. Đặc biệt là khai thác và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư, tổ chức hợp lý các
hoạt động giáo dục - đàn tạo để tăng hiệu quả đầu tư phát triển giáo dục đối với nền kinh tế quốc dân.
Vì vậy có thể hiểu: Đối tượng của KTHGD là sự vận động và tính quy luật của các sự kiện kinh tế
diễn ra trong QTGD và trong mối quan hệ tương tác giữa hoạt động của hệ thống giáo dục quốc dân với các ngành hoạt động xã hội khác kinh tế sản xuất, văn hố, quốc
phòng...
Đi vào những vấn đề cụ thể thì đối tượng nghiên cứu của KTHGD bao gồm những điểm chủ yếu sau:
- Đặc điểm biểu hiện và tính chất hoạt động của các quy luật kinh tế trong lĩnh vực giáo dục.
19
- Chức năng và nhiệm vụ kinh tế của hệ thống giáo dục quốc dân và từng phân hệ của nó: GDPT, giáo dục đại học và giáo dục chuyên nghiệp đối với quá trình tái sản
xuất xã hội bao gồm tái sản xuất sức sản xuất và tái sản xuất QHSX.
- Sự Vận động của các nguồn vốn vật chất của xã hội nhân lực, tài sản cố định, tài chính vào ngành giáo dục.
- Những quan hệ kinh tế lao động của ngành giáo dục lao động của giáo viên trong tập thể sư phạm; lao động của giáo viên với lao động của xã hội; lao động của
các tập thể sư phạm với lao động của các ngành có liên quan trực tiếp với lao động xã hội.

2. Nhiệm vụ của kinh tế học giáo dục


Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.pdf) (130 trang)

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về

Tải bản đầy đủ ngay
×