1. Trang chủ >
  2. Luận Văn - Báo Cáo >
  3. Kinh tế - Thương mại >

Hoạt động của cơng ty chứng khốn

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (478.32 KB, 101 trang )


1.1.4 Hoạt động của cơng ty chứng khốn


Hoạt động của cơng ty chứng khốn có thể phân ra hoạt động nghiệp vụ và hoạt động tài chính.
1.1.4.1 Hoạt động nghiệp vụ a Nghiệp vụ mơi giới chứng khốn
Khái niệm: Mơi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán
chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng. Theo đó, cơng ty chứng khốn đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao
dịch tại Sở giao dịch chứng khoán hoặc thị trường OTC mà chính khách hàng phải chịu trách nhiệm đối với kết quả giao dịch của mình.
Thơng qua hoạt động mơi giới, cơng ty chứng khốn sẽ chuyển đến khách hàng các sản phẩm, dịch vụ tư vấn đầu tư và kết nối giữa nhà đầu tư
bán chứng khoán và nhà đầu tư mua chứng khốn. Chức năng:
Hoạt động mơi giới chứng khốn có các chức năng:

Cung cấp dịch vụ với hai tư cách: - Nối liền khách hàng với bộ phận nghiên cứu đầu tư, cung cấp cho
khách hàng các báo cáo nghiên cứu và các khuyến nghị đầu tư. - Nối liền người bán và người mua, đem đến cho khách hàng tất cả
các loại sản phẩm và dịch vụ tài chính.

Đáp ứng những nhu cầu tâm lý của khách hàng khi cần thiết, khắc phục trạng thái xúc cảm quá mức, giúp khách hàng có
những quyết định tỉnh táo.

Đề xuất thời điểm mua bán chứng khốn như một sự tham khảo hợp lý cho khách hàng.
Có thể nói mơi giới chứng khốn là một hoạt động quan trọng khơng thể thiếu trong một cơng ty chứng khốn, mà bản chất, vai trò, nghiệp vụ...
của mơi giới chứng khoán sẽ được đề cập chi tiết hơn trong phần sau.
b Nghiệp vụ tự doanh chứng khoán Tự doanh là việc cơng ty chứng khốn tự tiến hành các giao dịch mua
bán chứng khốn cho chính mình, bằng chính nguồn vốn kinh doanh của công ty nhằm phục vụ mục đích đầu tư kinh doanh thu lợi cho cơng ty và
gánh chịu mọi rủi ro từ việc đầu tư của mình. Hoạt động tự doanh của cơng ty chứng khốn có thể được thực hiện
trên các thị trường giao dịch tập trung hay phi tập trung. Trên thị trường giao dịch tập trung, lệnh giao dịch của công ty chứng khoán được đưa vào hệ
thống và thực hiện tương tự như lệnh giao dịch của các khách hàng. Trên thị trường OTC, các hoạt động này có thể được thực hiện trực tiếp giữa công ty
với đối tác hoặc thông qua một hệ thống mạng thông tin. Tại một số thị trường vận hành theo cơ chế khớp giá, hoạt động tự
doanh của cơng ty chứng khốn được thực hiện thơng qua hoạt động tạo lập thị trường ví dụ như ở Mỹ. Lúc này, cơng ty chứng khốn đóng vai trò là
nhà tạo lập thị trường, nắm giữ một số lượng chứng khoán nhất định của một loại chứng khoán và thực hiện mua bán chứng khoán với các khách hàng để
hưởng chênh lệch giá. Mục đích của hoạt động tự doanh là thu lợi nhuận cho chính cơng ty
thơng qua giao dịch mua bán chứng khốn với khách hàng. Nghiệp vụ này hoạt động song hành với nghiệp vụ mơi giới, vì vậy trong q trình hoạt
động có thể dẫn đến xung đột lợi ích giữa khách hàng và bản thân cơng ty. Vì vậy, để đảm bảo sự ổn định và tính minh bạch của thị trường, luật pháp
các nước đều yêu cầu sự tách bạch rõ ràng hai nghiệp vụ, và u cầu cơng ty
chứng khốn phải ưu tiên thực hiện lệnh cho khách hàng trước khi thực hiện lệnh của công ty.
Khác với nghiệp vụ mơi giới, cơng ty chứng khốn chỉ làm trung gian thực hiện lệnh cho khách hàng để hưởng hoa hồng; trong hoạt động tự doanh
cơng ty chứng khốn kinh doanh bằng chính nguồn vốn của cơng ty. Vì vậy, cơng ty chứng khốn đòi hỏi phải đáp ứng những u cầu nhất định về
nguồn vốn và nhân viên, đảm bảo một nguồn vốn lớn và đội ngũ nhân viên có trình độ chun mơn cao, có khả năng tự quyết, khả năng phân tích và
đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý, đặc biệt trong trường hợp đóng vai trò là nhà tạo lập thị trường.
c Nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán Để thực hiện thành công các đợt chào bán chứng khoán ra công
chúng, tổ chức phát hành cần đến công ty chứng khoán tư vấn cho đợt phát hành và thực hiện bảo lãnh, phân phối chứng khốn ra cơng chúng. Đây là
một nghiệp vụ chiếm tỷ lệ doanh thu khá cao trong tổng doanh thu của cơng ty chứng khốn.
Như vậy, bảo lãnh phát hành chứng khoán là một hoạt động của cơng ty chứng khốn nhằm giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi
chào bán chứng khoán, nhận mua chứng khoán của các tổ chức phát hành để bán lại, hoặc mua các chứng khoán chưa được phân phối trong đợt phát
hành, giúp bình ổn giá chứng khoán trong giai đoạn đầu sau khi phát hành. Bảo lãnh phát hành của cơng ty chứng khốn sẽ giúp tổ chức phát hành nắm
chắc khả năng huy động vốn và có kế hoạch sử dụng vốn huy động. Trên thị trường chứng khoán, tổ chức bảo lãnh phát hành khơng chỉ có
cơng ty chứng khốn mà còn bao gồm các định chế tài chính khác như ngân hàng đầu tư, nhưng ngân hàng đầu tư thường chỉ đứng ra nhận bảo lãnh phát
hành hoặc thành lập tổ hợp bảo lãnh phát hành, sau đó chuyển phân phối chứng khốn cho các cơng ty chứng khốn tự doanh hoặc các thành viên
khác. Qua hoạt động bảo lãnh phát hành, các cơng ty chứng khốn thu được
hoa hồng bảo lãnh, bao gồm phí quản lý trả cho tổ chức bảo lãnh chính, phí nhượng bán trả cho các tổ chức bảo lãnh thực sự bán chứng khốn, và phí
bảo lãnh trả cho các tổ chức bảo lãnh. Phí bảo lãnh bao gồm phí tư vấn, chi phí lưu động, lãi tiền vay của tổ hợp, chi phí ổn định thị trường và các chi
phí khác. Đại lý phát hành chứng khốn là hoạt động trong đó cơng ty chứng
khốn nhận bán chứng khoán cho tổ chức phát hành trên cơ sở thoả thuận. So với bảo lãnh phát hành, đại lý phát hành có nội dung cơng việc hẹp hơn,
chỉ bao gồm việc phân phối chứng khoán đến các nhà đầu tư.
d Nghiệp vụ tư vấn đầu tư Tư vấn đầu tư chứng khốn là hoạt động phân tích, đưa ra các lời
khuyên liên quan đến chứng khoán, phân tích các tình huống và có thể thực hiện một số dịch vụ liên quan.
Trong hoạt động tư vấn, công ty chứng khốn cung cấp thơng tin, cách thức đầu tư và loại chứng khoán nên đầu tư đối với khách hàng của
mình. Hoạt động này đòi hỏi nhiều kiến thức, kỹ năng chuyên môn và kinh nghiệm. Mặt khác, tính trung thực và uy tín của cơng ty chứng khốn có tầm
quan trọng trong việc thu hút khách hàng. Thông thường, hoạt động tư vấn đầu tư hay đi kèm với các hoạt động khác như môi giới, bảo lãnh phát hành,
lưu ký chứng khoán... Hoạt động tư vấn đầu tư có thể phân loại theo một số tiêu chí sau:

Theo hình thức hoạt động: gồm tư vấn trực tiếp và tư vấn gián tiếp thông qua các ấn phẩm, phương tiện thơng tin đại chúng.

Theo mức độ uỷ quyền của hoạt động: gồm tư vấn gợi ý và tư vấn uỷ quyền.

Theo đối tượng của hoạt động: gồm tư vấn cho người phát hành và tư vấn đầu tư.
Các cách phân loại như trên đan xen nhau, làm nên tính phong phú của hoạt động tư vấn chứng khoán.
Ở Việt Nam, việc quản lý các hoạt động tư vấn là cần thiết nhưng lại vơ cùng khó khăn trong điều kiện ban đầu, khi các hoạt động kinh doanh
chứng khoán chưa đi vào quy củ, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện.
e Nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư Quản lý danh mục đầu tư là hoạt động quản lý vốn uỷ thác của khách
hàng để đầu tư vào chứng khốn thơng qua danh mục đầu tư nhằm sinh lợi cho khách hàng trên cơ sở tăng lợi nhuận và bảo toàn vốn cho khách hàng.
Quản lý danh mục đầu tư là một dạng nghiệp vụ tư vấn của cơng ty chứng khốn nhưng ở mức độ cao hơn; trong hoạt động này, khách hàng uỷ thác
tiền cho cơng ty chứng khốn thay mặt mình quyết định đầu tư theo một chiến lược hay những nguyên tắc đã được khách hàng chấp thuận hoặc yêu
cầu mức lợi nhuận kỳ vọng, rủi ro có thể chấp nhận v.v... Nghiệp vụ quản lý có thể thực hiện qua các bước như sau:
- Nhận yêu cầu quản lý - Ký hợp đồng quản lý
- Thực hiện hợp đồng quản lý - Thanh lý hợp đồng
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu có những phát sinh ngồi hợp đồng, cơng ty phải xin ý kiến của khách hàng bằng văn bản và phải thực
hiện theo đúng quy định của khách hàng. Ngồi ra cơng ty phải nghiêm ngặt tách rời hoạt động này với hoạt động tự doanh và môi giới, tránh sử dụng
vốn của khách hàng sai mục đích để kiếm lợi cho mình. Thực hiện nghiệp vụ quản lý cho khách hàng, cơng ty chứng khốn
vừa bảo quản hộ chứng khốn, vừa đầu tư hộ chứng khốn. Thơng thường cơng ty chứng khốn nhận được phí quản lý bằng một tỷ lệ phần trăm nhất
định trên một số lợi nhuận thu về cho khách hàng.
f Các nghiệp vụ khác Nghiệp vụ tín dụng:
Đây là hình thức cấp tín dụng của cơng ty chứng khốn cho khách hàng để họ mua chứng khoán và sử dụng các chứng khoán đó làm vật thế
chấp cho khoản vay. Khách hàng chỉ cần ký quỹ một phần, số còn lại sẽ do cơng ty chứng khốn ứng trước tiền thanh tốn. Đến kỳ hạn đã thoả thuận,
khách hàng phải hoàn trả đủ số chênh lệch cùng với lãi cho công ty chứng khốn. Trường hợp khách hàng khơng trả được nợ, thì cơng ty có quyền phát
mãi số chứng khốn đã mua để thu hồi nợ. Đây là một hoạt động thông dụng tại các thị trường chứng khốn phát
triển, cơng ty chứng khoán triển khai dịch vụ cho vay chứng khoán để khách hàng thực hiện giao dịch bán khống hoặc cho khách hàng vay tiền để khách
hàng thực hiện nghiệp vụ mua ký quỹ. Tuy nhiên, tại các thị trường mới nổi, hoạt động này bị hạn chế, chỉ các định chế tài chính đặc biệt mới được phép
cấp vốn vay. Thậm chí một số nước còn khơng cho phép thực hiện cho vay ký quỹ.
Nghiệp vụ này thường đi kèm với nghiệp vụ môi giới trong một công ty chứng khốn, vì vậy quy trình giao dịch về căn bản là giống nhau. Có
điểm khác là, giao dịch mơi giới sử dụng tài khoản tiền mặt còn giao dịch cho vay ký quỹ sử dụng tài khoản ký quỹ.
Lưu ký chứng khoán: Là việc lưu trữ, bảo quản chứng khốn của khách hàng thơng qua các
tài khoản lưu ký chứng khoán. Đây là quy định bắt buộc trong giao dịch chứng khoán bởi giao dịch chứng khoán trên thị trường tập trung là hình
thức giao dịch ghi sổ, khách hàng phải mở tài khoản lưu ký chứng khoán tại các cơng ty chứng khốn hoặc ký gửi chứng khốn. Khi thực hiện dịch vụ
lưu ký chứng khoán cho khách hàng, cơng ty chứng khốn sẽ nhận được các khoản phí lưu ký chứng khốn, phí gửi, phí rút và phí chuyển nhượng chứng
khốn.
Tư vấn đầu tư và tư vấn tài chính cơng ty: Dịch vụ tư vấn đầu tư và tư vấn tài chính có thể do bất kỳ cơng ty
chứng khốn hay cá nhân nào tham gia thơng qua khuyến cáo, lập báo cáo, tư vấn trực tiếp, thơng qua ấn phẩm về chứng khốn để thu phí.
Hoạt động tư vấn đầu tư là việc cung cấp các thơng tin, cách thức, đối tượng chứng khốn, thời hạn, khu vực... và các vấn đề có tính quy luật về
hoạt động đầu tư chứng khốn. Nghiệp vụ này đòi hỏi nhiều kiến thức và kỹ năng chuyên môn mà khơng u cầu nhiều vốn. Tính trung thực của cá nhân
hay cơng ty tư vấn có tầm quan trọng lớn. Ngồi dịch vụ tư vấn đầu tư, các cơng ty chứng khốn có thể sử dụng
kỹ năng để tư vấn cho các cơng ty về việc sáp nhập, thâu tóm, tái cơ cấu vốn của công ty để đạt hiệu quả hoạt động tối ưu.
Nghiệp vụ quản lý cổ tức Nghiệp vụ này của cơng ty chứng khốn xuất phát từ nghiệp vụ quản
lý hộ chứng khoán cho khách hàng. Khi thực hiện quản lý hộ, công ty phải tổ chức theo dõi tình hình thu lãi chứng khốn khi đến hạn để thu hộ rồi gửi
báo cáo cho khách hàng. Tuy nhiên, trên thực tế các công ty thường không trực tiếp quản lý mà sẽ lưu ký tại trung tâm lưu giữ chứng khoán.
Nghiệp vụ quản lý quỹ: Ở một số thị trường chứng khoán, pháp luật về chứng khốn cho phép
cơng ty chứng khốn được thực hiện nghiệp vụ quản lý quỹ đầu tư. Theo đó, cơng ty chứng khốn cử đại diện của mình để quản lý quỹ và sử dụng vốn và
tài sản của quỹ đầu tư để đầu tư chứng khốn. Cơng ty chứng khốn được thu phí dịch vụ quản lý quỹ đầu tư.
Ngồi các nghiệp vụ kể trên, cơng ty chứng khốn còn có thể thực hiện một số hoạt động khác như cho vay chứng khoán, kinh doanh bảo hiểm,
v.v... Hoạt động nghiệp vụ của cơng ty chứng khốn có quan hệ mật thiết với hoạt động tài chính, mảng tài chính của cơng ty phụ thuộc vào số lượng
nghiệp vụ và quy mô kinh doanh của công ty.
1.1.4.2 Hoạt động tài chính Cũng như các loại cơng ty khác, hoạt động tài chính của cơng ty
chứng khoán bao gồm việc xác định kinh doanh cái gì để thu lợi nhuận, sử dụng các loại tài sản cố định nào, lấy nguồn tài chính dài hạn nào để chi phí
cho khoản đầu tư của mình, quản lý các loại hoạt động thu chi, thanh toán cho khách hàng như thế nào..
nhân
a Vốn của công ty chứng khốn: Vốn của một cơng ty chứng khốn nhiều hay ít phụ thuộc vào loại tài
sản cần tài trợ, mà loại tài sản này lại được quyết định bởi loại hình nghiệp vụ mà nó thực hiện. Bảo lãnh phát hành và tự doanh là hình thức kinh doanh
cần nhiều vốn. Còn hoạt động mơi giới, quản lý tiền, tư vấn... thì khơng cần vốn lớn.
Nói chung, số vốn cần có để thực hiện nghiệp vụ chứng khốn được xác định bằng việc cân đối giữa yêu cầu về vốn pháp định và các nhu cầu
kinh doanh của công ty.
bCơ cấu vốn: Cơ cấu vốn là sự pha trộn của các khoản nợ và vốn cổ đơng hoặc vốn
góp của các thành viên mà công ty sử dụng. Việc huy động vốn được tiến hành trong nội bộ công ty hoặc ngồi thị trường, tuỳ theo quy mơ và tính
chất của nó. Việc huy động vốn và cơ cấu vốn của các cơng ty chứng khốn có
những đặc điểm chung như sau:

Các cơng ty chứng khốn thường huy động phần lớn tài sản vào việc phát hành cổ phiếu.

Các cơng ty phụ thuộc tương đối nhiều vào các khoản vay ngắn hạn.

Các chứng khốn có thể đem ra mua bán trao đổi trên thị trường thường chiếm phần lớn.

Ở những nước công nghiệp mới hay các nước đang phát triển, thơng thường cơng ty chứng khốn khơng được vay vốn nước
ngồi, trái với đa số các nước phát triển.

Tỷ lệ nợ là tuỳ theo từng cơng ty chứng khốn, nhưng phải tuân theo các quy định của các cấp quản lý.
c Quản lý vốn và hạn mức kinh doanh Trong quản lý vốn của cơng ty chứng khốn, ngồi việc xác định tỷ lệ
nợ còn phải duy trì một mức khả dụng để đảm bảo khả năng thanh toán cho nhà đầu tư. Vốn thanh khoản được định nghĩa là phần vượt trội của tài sản
khả dụng so với các nghĩa vụ nợ cùng cấp độ - bao gồm cả các điều chỉnh về tài chính.
Các cơng ty tự doanh thường phải để một tỷ lệ dự trữ trên mức lợi tức giao dịch ròng, còn các cơng ty mơi giới duy trì tỷ lệ dự trữ tính trên tổng
doanh thu, với mục đích bù đắp các khoản lỗ trong kinh doanh chứng khốn. Ngồi ra, các cơng ty còn phải trích phần trăm lãi ròng hàng năm lập
quỹ bổ sung vốn điều lệ cho đến khi bằng một mức phần trăm nào đó của vốn điều lệ. Quỹ này được dùng để bù đắp các thâm hụt trong tương lai.
Về hạn mức kinh doanh, mỗi nước có một quy định khác nhau cho các cơng ty chứng khốn.
d Kế tốn cơng ty Kế tốn là một hệ thống chức năng cung cấp các thơng tin tài chính
hữu dụng cho việc ra các quyết định kinh doanh và kinh tế, thơng qua việc ghi chép, sắp xếp có hệ thống, chuyển giao các hoạt động tài chính của một
cơng ty. Cơng việc của một hệ thống kế tốn bao gồm ghi chép thơng tin tài
chính và báo cáo thơng tin tài chính.
Tóm lại, cơng ty chứng khốn là một bộ phận khơng thể thiếu của thị trường chứng khốn, là hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của thị trường. Với
tư cách là một thể chế bậc cao của nền kinh tế thị trường, một trong những đặc trưng của thị trường chứng khốn là nó hoạt động theo ngun tắc trung
gian. Theo nguyên tắc này, các giao dịch trên thị trường bắt buộc phải được thực hiện qua các cơng ty mơi giới chứng khốn và nhân viên mơi giới
chứng khốn. Qua đó, ta thấy được tầm quan trọng của hoạt động mơi giới chứng khốn trong cơng ty chứng khốn.

1.2 Hoạt động mơi giới của cơng ty chứng khoán


Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.doc) (101 trang)

×