1. Trang chủ >
  2. Luận Văn - Báo Cáo >
  3. Kinh tế - Thương mại >

Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp EMA trong các doanh nghiệp

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1.67 MB, 116 trang )


Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



bỏ. Mà không thấy hết được các khoản chi phí trong doanh nghiệp như: quản lý chất

thải, chi phí khắc phục chất thải, đào tạo, khoản lệ phí, chi phí khắc phục những hậu

quả trong tương lai hoặc chi phí bồi thường, các rủi ro gặp phải bởi sự thay đổi quy

định trong tương lai, chiến lược và văn hóa doanh nghiệp, các mối quan hệ với

khách hàng, nhà đầu tư, người đi vay…. Nhưng chính chi phí môi trường lại là một

yếu tố đáng kể cấu thành lên giá thành sản phẩm và hình ảnh của công ty. Hơn hết

doanh nghiệp phải khắc phục môi trường mà doanh nghiệp phải gánh chịu trong

tương lai như: sự cạn kiệt nguồn tài nguyên, ô nhiễm đất, nước và không khí, tác

động đến sức khỏe con người, tiếng ồn, thẩm mỹ…. Bằng cách nhận dạng và kiểm

soát các loại chi phí môi trường, các hệ thống của EMA có thể hỗ trợ các nhà quản

lý môi trường cân bằng các dự án sản xuất sạch hơn và tìm ra những cách mới để

tiết kiệm tiền của và cải thiện hoạt động môi trường cùng lúc.

Để sử dụng phương pháp EMA thì doanh nghiệp cần phải làm những gì?

Tích hợp EMA với công cụ nào để có lợi cho môi trường và kinh tế. Từ bài học kinh

nghiệm của một số nước trên thế giới, có thể đưa ra một số giải pháp, cách làm như

sau:

2.1. Xây dựng kế hoạch thực hiện EMA cụ thể.

Trong giai đoạn toàn cầu hóa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền

vững, việc thực hiện EMA đem lại cơ hội tốt cho doanh nghiệp xây dựng hình ảnh

của mình. Nên doanh nghiệp cần phải đánh giá chính xác trong nội bộ tổ chức cũng

như trong sản xuất để đưa ra những biện pháp áp dụng thích hợp nhất.

Trước khi thực hiện EMA cần phải xem xét điểm mạnh và điểm yếu, cơ hội

và thách thức của doanh nghiệp về hoạt động sản xuất, kinh doanh, môi trường:

-



Các tác động của môi trường lên ngành sản xuất (bao gồm cả đơn vị



vận tải, đơn vị sản xuất năng lượng…), các tác động kinh tế có liên quan đến tác

động môi trường;

-



Xác định những yếu tố có sẵn để cải thiện hiệu suất kinh tế và môi



trường của công ty để phục hồi hệ sinh thái bị suy thoái;

Nếu thực hiện EMA, doanh nghiệp nên xem xét điểm mạnh và điểm yếu của

hệ thống kế toán hiện tại trước khi thay đổi và sử dụng EMA. Hệ thống kế toán hiện



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 75



Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



tại cũng rất hữu ích để xây dựng các biểu đồ dòng chảy hoặc các loại biểu đồ để

phân bổ và xử lý chi phí.

Sau đó lên kế hoạch các bước thực hiện EMA:

-



Cam kết của ban lãnh đạo công ty cho mục đích bảo vệ môi trường và



hiệu quả kinh tế;

-



Lập kế hoạch, xác định mục tiêu và tổ chức thực hiện chương trình;



-



Đánh giá (kiểm tra các quy trình sản xuất và trang thiết bị của công ty,



phát triển cân đối vật liệu cho quá trình và thiết bị, phân tích và đánh giá thông tin,

lựa chọn sản phẩm);

-



Nghiên cứu tính khả thi của các mục đã chọn (kỹ thuật đánh giá, thẩm



định môi trường và đánh giá kinh tế);

-



Phân tích đầu tư (mua sắm thiết bị, thời gian hoàn vốn, giá trị hiện tại



ròng, tỷ lệ hoàn vốn nội bộ…);

-



Phân tích tình trạng kinh tế của công ty (trong báo cáo kinh doanh,



phân tích bảng cân đối kế toán, phân tích các chỉ số kinh tế);

-



Triển khai chương trình;



-



Giám sát thực hiện, theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả thực tế, kết luận



và giải pháp.

Bước đánh giá các trang thiết bị là quan trọng. Các doanh nghiệp cần phải

xem xét, đánh giá các thiết bị môi trường hiện tại trong chính công ty. Trang thiết bị

là một phần thiết yếu trong việc xây dựng hệ thống môi trường cũng như thực hiện

EMA. Thiết bị có thể đi kèm theo luôn dây chuyền sản xuất hoặc tách rời. Do đó,

tùy từng trường hợp mà tính khấu hao. Thay thế các trang thiết bị công nghệ cũ bằng

công nghệ mới có thể giảm thiểu được những tác hại gây ra cho môi trường xung

quanh.

2.2. Tích hợp EMA với các công cụ quản lý môi trƣờng khác.

Để đem lại lợi nhuận cao nhất, cần phải tích hợp công cụ EMA với các công

cụ quản lý môi trường khác. EMA sẽ làm tăng lợi ích thông qua việc sử dụng hệ

thống quản lý môi trường EMS kết hợp với sản xuất sạch hơn CP và việc lập báo



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 76



Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



cáo môi trường để xác định lợi nhuận tài chính cũng như rủi ro tài chính và kinh

doanh.

Trong giai đoạn lên kế hoạch của hệ thống quản lý môi trường, đánh giá các

yếu tố môi trường thông qua hệ thống tiêu chuẩn ISO 4001. Các công ty nên:

-



Xác định các yếu tố có tác động lên môi trường và



-



Xác định mức độ quan trọng của mỗi yếu tố trên.



Khi thiết lập và đánh giá các mục tiêu của mình, một tổ chức nên xem xét cả

những yêu cầu pháp lý và những yêu cầu khác cùng các yếu tố môi trường quan

trọng, các lựa chọn về mặt công nghệ, khả năng tài chính, những yêu cầu trong

doanh nghiệp và hoạt động, quan điểm của những đối tác quan tâm.

Ngay sau khi hoàn thành bảng phân tích chi tiết về sản xuất sạch hơn, những

phân tích đầu vào/ đầu ra và phân tích luồng nguyên liệu thì bắt đầu xây dựng EMA.

Trong các công ty không có hệ thống kế toán môi trường và hệ thống kiểm soát môi

trường được thực hiện tốt. Nhất là trong các công ty vừa và nhỏ, nếu không có cả

CPA và EMA, các công ty cần thực hiện CPA trước EMA, nhất là khi công ty

không có được dữ liệu chính xác về quy trình.

Công ty sử dụng các chỉ số hiệu quả môi trường để đánh giá, phân tích dòng

nguyên liệu đầu vào cũng như đầu ra để cho thấy hiệu quả sử dụng năng lượng và

tiết kiệm năng lượng, tài nguyên.

Các công ty đưa tính toán lợi nhuận và chi phí tài chính của hoạt động môi

trường vào bản đánh giá và báo cáo về hoạt động môi trường. Doanh nghiệp sẽ hiểu

rõ hơn về tác động của môi trường lên hoạt động kinh doanh.

2.3. Đánh giá các yếu tố môi trƣờng của doanh nghiệp tác động lên xã

hội.

Hoạt động sản xuất hay bất cứ hoạt động nào đem lại cho xã hội nhiều lợi ích

về mặt kinh tế, nhưng xét về yếu tố môi trường, nó có thể đem lại các yếu tố tốt và

xấu. Sử dụng phương pháp EMA mang lại hiệu quả về kinh tế và môi trường. Các

doanh nghiệp nên xem xét kỹ các yếu tố môi trường của công ty tác động lên xã hội

khi thực hiện EMA như trong các công ty áp dụng CP ở Lithiuania như sau:



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 77



Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



-



Địa điểm của dự án ví dụ như trung tâm dân số, sử dụng đất nhạy cảm



địa phương và các nguồn ô nhiễm hiện tại;

-



Phân loại ô nhiễm (không khí, nước mặt, nước ngầm, chất thải nguy



-



Quy mô tác động ô nhiễm đối với môi trường;



-



Ảnh hưởng việc ô nhiễm bao gồm cả độc tính có thể cho sức khoẻ con



hại…);



người, có thể tác động về biến đổi khí hậu, và thiệt hại cho hệ sinh thái tự nhiên và

môi trường sống.

Việc xác định các yếu tố môi trường của doanh nghiệp lên xã hội nhằm làm

rõ và cung cấp thông tin chính xác và khách quan hơn. Khi thực hiện EMA, đánh

giá tác động giúp cho doanh nghiệp sẽ có hành động và phương hướng cụ thể để tiết

kiệm và nâng cao hiệu quả sản xuất. Khi đó doanh nghiệp sẽ phải đề ra các phương

hướng nhằm giảm thiểu tác động lên môi trường xã hội. Đồng thời xem xét các nhân

tố khách quan nhằm có biện pháp phòng chống và giảm thiểu rủi ro.

2.4. Sử dụng hiệu quả sinh thái để đánh giá và phát triển kinh tế bền

vững.

Sử dụng công cụ hiệu quả sinh thái kết hợp với EMA nhằm giúp các doanh

nghiệp định hướng phát triển bền vững trong kinh doanh, nâng cao hiệu suất môi

trường và hiệu quả kinh tế cao. Định hướng đầu tư hiệu quả sinh thái để phục vụ quá

trình ra quyết định tốt hơn của nhà quản lý.

Trước khi đưa ra bản kế hoạch áp dụng EMA, các công ty cần tính toán, sử

dụng các chỉ số hiệu quả sinh thái để đánh giá dự án đầu tư và phát triển kinh tế bền

vững.

Bước 1: Sử dụng kế toán quản lý để hạch toán tài chính trong doanh nghiệp.

Nguồn vốn mà doanh nghiệp đầu tư phát triển có thực sự hiệu quả cao hay không.

Bước 2: Hạch toán sinh thái nội bộ để quản lý các chỉ số môi trường, các yếu

tố chỉ thị để biết được hiệu quả hoạt động môi trường ra sao.

Bước 3: Sử dụng ma trận BCG để xem xét doanh nghiệp đang ở vị trí nào

trong ma trận. Do đó, doanh nghiệp sẽ có bước hành động đúng đắn – có thể là đầu

tư thêm vốn, hoặc rút lui, hoặc duy trì.



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 78



Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



Bước 4: Sau khi xem xét các yếu tố trên doanh nghiệp thử nghiệm và triển

khai thực hiện.

Doanh nghiệp sử dụng các công thức tính hiệu quả sinh thái môi trường để

đánh giá tác động từ hoạt động sản xuất, xử lý nước thải lên môi trường. Sử dụng

các chỉ số đó để thấy được rằng hiệu quả sử dụng EMA có được cộng đồng, chính

phủ và chính doanh nghiệp đó công nhận. Để cải tiến hiệu suất của công ty, bao

gồm đánh giá chính xác hiệu suất môi trường, và hoạt động kế toán chi phí có hiệu

quả đòi hỏi phải có hiệu quả kế toán nguyên vật liệu, tức là sự hiểu biết về nguyên

vật liệu và dòng chảy năng lượng của hệ thống sản xuất – điều kiện tiên quyết để

xác định và theo dõi các chi phí môi trường và các loại chi phí không hiệu quả khác.

Cân đối nguyên vật liệu và nguồn năng lượng là một trong những căn cứ quan trọng

nhất để phân tích các chi phí liên quan đến thông tin chính xác.

2.5 . Kiểm tra, giám sát, và sử dụng cân bằng nguyên vật liệu.

Thực hiện EMA không chỉ có mỗi tính toán về nguồn vốn, tài chính mà còn

phải xem xét các yếu tố thuộc về phân tích nguyên vật liệu, dòng năng lượng. Đó

chính là cơ sở để xác định vấn đề, tức là đánh giá dự án tiềm năng ở cấp độ nhà máy.

Để EMA có hiệu quả thì doanh nghiệp phải kiểm tra, giám sát thường xuyên, có chế

độ theo dõi định kỳ và thường xuyên đối với dòng nguyên vật liệu. Để tránh rủi ro

cũng như sai sót, hoạt động giám sát phải luôn thắt chặt. Đồng thời phải ước tính sơ

bộ chi phí phát sinh lãng phí, phân tích chiều sâu đánh giá lựa chọn tập trung (sản

lượng của khối lượng và sự cấu thành của chất thải khác nhau, dòng năng lượng và

khí thải cũng như hiểu biết chi tiết về nguyên nhân gây lãng phí và dòng năng lượng

và khí thải). Thực hiện bằng cách triển khai cân đối chi tiết nguyên vật liệu ở từng bộ

phận, quy trình tạo sản phẩm (tùy từng trường hợp). Bước tiếp theo là thống nhất về

cách phân loại chi phí môi trường, quy định rõ những gì thuộc về chi phí môi trường

và những gì được loại trừ. Các chi phí môi trường có thể được xác định sau khi phân

tích các tác động môi trường đến công ty (trong đó các chi phí môi trường có tác động

nhất). Nhà quản lý nên tập trung vào các qua trình ra quyết định của đơn vị chẳng hạn

như mua nguyên vật liệu, phát triển sản phẩm, sản xuất, kế toán chi phí và tiếp thị,



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 79



Kế toán Quản lý Môi trường: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam



điều đó sẽ tạo được hiệu quả và mang tính kinh tế, môi trường cao đối với nguyên vật

liệu và nguồn năng lượng.

2.6. Công tác tổ chức đào tạo cán bộ

Đội ngũ cán bộ, công nhân viên trong công ty là lực lượng đông đảo nhất,

chiếm đại bộ phận lực lượng lao động trong công ty. Họ là những người trực tiếp thực

hiện và giải quyết mọi vấn đề trong doanh nghiệp, và là người trực tiếp tiếp xúc với

nguồn nguyên vật liệu (công nhân) cũng như tính toán chi phí (kế toán). Có thể khẳng

định rằng, mục tiêu trong doanh nghiệp có đạt được hay không, hình ảnh và uy tín của

doanh nghiệp cao hay thấp phụ thuộc rất lớn vào năng lực của lực lượng lao động

này. Thực hiện EMA nghĩa là không được tính toán thiếu sót các chi phí trong hoạt

động sản xuất cũng như đến các khâu chi phí cuối cùng. Bởi vậy, các hoạt động đào

tạo và tổ chức cán bộ là hoạt động cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả môi trường cũng

như thúc đẩy phát triển kinh doanh. Đào tạo và huấn luyện nhằm trang bị cho cán bộ

công nhân viên những kiến thức mới nhất về Kế toán Quản lý Môi trường, tạo điều

kiện cho họ nắm bắt được những thay đổi về cách thức quản lý, kiến thức, các chuẩn

mực và quy định của pháp luật, có thể vận dụng vào lĩnh vực chuyên môn của mình.

Công tác đào tạo tập trung vào những vấn đề chính sau:

-



Đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ thông qua các lớp đào tạo dài hạn



trong và ngoài nước kết hợp với đào tạo tại chỗ. Việc đào tạo cần tập trung theo

trọng điểm và đào tạo một cách toàn diện để thực sự có những cán bộ có năng lực và

hiểu biết phục vụ yêu cầu công tác kinh doanh, tránh đào tạo tràn lan, lãng phí.

-



Trước xu hướng toàn cầu hóa và vấn đề môi trường đang là mối quan



tâm hàng đầu của các quốc gia, doanh nghiệp nên đào tạo đội ngũ nhân viên của

mình hiểu được quá trình sản xuất, công nghệ mới của doanh nghiệp, giỏi về nghiệp

vụ kế toán, để khi tính toán chi phí không thiếu sót, cũng như đảm bảo cho doanh

nghiệp vận hành và sử dụng EMA thành công.

-



Bồi dưỡng và nâng cao ý thức, thái độ, tinh thần trách nhiệm khi thực



hiện EMA. Mọi nhân viên cũng như cán bộ và bộ phận kế toán luôn ý thức rằng sử

dụng EMA tạo ra cơ hội cho công ty, đem lại lợi ích và hướng đến thân thiện với

môi trường.



Nguyễn Thị Hòa_Lớp Nhật 2_Quản trị kinh doanh B_Kinh doanh quốc tế _K45 80



Xem Thêm
Tải bản đầy đủ (.pdf) (116 trang)

×